Harga BTS sawit yang MPOB terbitkan setiap hari bukan harga per tan — ia harga bagi setiap 1% OER (kadar perahan minyak) di pintu kilang. Untuk mendapat anggaran harga per tan buah tandan segar, darabkan angka MPOB wilayah Timur dengan OER buah anda. Contohnya, RM49.40 × 20% OER = RM988 setan, sebelum sebarang potongan.
Di Jabi, di Besut, dan di mana-mana kebun sawit di Terengganu, soalan "harga sawit hari ni berapa?" boleh dijawab dengan tiga nombor yang jauh berbeza — RM4,000 lebih, RM49, atau RM700-an. Ketiga-tiganya betul, tetapi masing-masing mengukur benda yang lain. Bila ketiganya tercampur di kedai kopi atau dalam tangkap layar WhatsApp, pekebun kecil yang rugi.
Artikel ini menerangkan apa yang sebenarnya MPOB terbitkan, cara menukar angka itu kepada harga per tan buah tandan segar (BTS — atau FFB, fresh fruit bunches, dalam bahasa Inggeris), dan apa yang patut anda semak pada setiap tiket timbang.
Harga BTS Sawit: Tiga Nombor Yang Selalu Tertukar
Sebelum mengira apa-apa, pastikan anda tahu nombor mana yang sedang dibaca.
| Siri harga | Unit | Contoh angka | Siapa terbitkan | Gunanya |
|---|---|---|---|---|
| Harga MSM (minyak sawit mentah, CPO) — termasuk niaga hadapan Bursa Malaysia | RM setan minyak | Ribuan ringgit; purata harga MSM tempatan 2025 ialah RM4,292.50 setan (MPOB) | Bursa Malaysia; MPOB juga menerbitkan harga fizikal | Arah pasaran minyak sawit |
| Harga panduan BTS MPOB | RM bagi setiap 1% OER, setan BTS, di pintu kilang | Wilayah Timur, 4 Ogos 2026: RM49.40 | MPOB, satu harga sehari bagi setiap wilayah | Penanda aras untuk kira harga per tan |
| Harga sebenar dibayar | RM setan BTS | Pengalaman kami menjual melalui pembeli: sekitar RM700-an setan | Kilang, peniaga atau koperasi — tertera pada tiket dan baucer bayaran | Duit yang masuk ke poket |
Kenapa jurangnya begitu besar? Kerana satu tan BTS hanya menghasilkan kira-kira satu perlima tan minyak. Harga MSM ialah harga minyak yang sudah diproses; harga BTS ialah harga buah mentah sebelum diproses. Membandingkan RM4,000 dengan RM700-an secara terus ialah membandingkan beras dengan padi.
Kesilapan paling kerap: berkongsi "harga sawit naik RM50" tanpa menyebut siri mana. Pada harga MSM, RM50 ialah perubahan kecil; pada harga panduan BTS yang hanya sekitar 49, ia tidak masuk akal.
Apa Maksud "RM per 1% OER"?
OER (oil extraction rate) — istilah rasmi MPOB dalam bahasa Melayu ialah kadar perahan minyak — ialah peratus minyak sawit mentah yang dapat diperah daripada berat BTS yang diproses di kilang. Menurut MPOB, OER nasional bagi tahun 2025 ialah 19.74%, dan purata Semenanjung 19.62%.
Sejak 1 Julai 2020, MPOB menerbitkan harga panduan harian BTS dalam unit RM per 1% OER, menggantikan perbandingan Gred A, B dan C yang digunakan sebelum itu. Notis MPOB menyatakan tujuannya: supaya pekebun kecil boleh mengira harga BTS bagi apa-apa OER (contohnya 20.5%), dan memahami bahawa BTS berkualiti tinggi menghasilkan OER yang lebih tinggi — dan harga yang lebih baik.
Contoh dalam notis MPOB sendiri (angka tahun 2020): wilayah Selatan RM24.40 × 20.5 = RM500.20 setan.
Dari mana MPOB mendapat angka ini?
MPOB menegaskan bahawa ia tidak menetapkan harga BTS. Harga panduan itu berdasarkan harga pasaran semasa minyak sawit mentah (CPO), isirung sawit (PK) dan minyak isirung sawit mentah (CPKO) mengikut wilayah, yang diperoleh daripada kontrak yang didaftarkan oleh pemegang lesen kepada MPOB.
Kertas MPOB dalam Oil Palm Industry Economic Journal (2001) menghuraikan formula asalnya: bermula dengan harga MSM, ditolak ses, komisen dan kos angkut minyak, ditambah nilai isirung, kemudian ditolak caj pemprosesan kilang, lalu dibahagi dengan OER asas. Butiran formula mungkin telah dikemas kini sejak itu, tetapi konsepnya jelas: kos memproses buah di kilang sudah diambil kira dalam harga panduan.
Yang tidak diambil kira ialah kos membawa buah dari kebun ke kilang — itulah maksud "di pintu kilang". Menurut kertas yang sama, asas ini dipilih supaya peniaga berterus terang tentang caj mengendali dan mengangkut buah dari kebun ke kilang.
Harga Sawit Wilayah Timur: Kenapa Terengganu Baca Lajur "Timur"
Jadual rasmi MPOB bertajuk "Harga Panduan Harian BTS MPOB Mengikut Wilayah (Di Pintu Kilang)" dan mempunyai enam lajur: Utara, Selatan, Tengah, Timur, Sabah dan Sarawak (lajur Sarawak merujuk kepada Miri dan Bintulu). Bagi pekebun di Terengganu, termasuk Besut, angka yang relevan ialah lajur Timur (East Coast).
Pada hari tiada harga, jadual menulis NT (no trade — tiada urusan) atau PH (public holiday — cuti umum). Dalam jadual MPOB, hari Sabtu lazimnya bertanda NT dan hari Ahad serta cuti umum bertanda PH.
Berikut contoh sebenar daripada jadual MPOB bagi minggu pertama Ogos 2026:
| Tarikh | Timur (RM/1% OER) | Sabah (RM/1% OER) |
|---|---|---|
| Isnin, 3 Ogos 2026 | 49.18 | 43.92 |
| Selasa, 4 Ogos 2026 | 49.40 | 44.18 |
| Rabu, 5 Ogos 2026 | 49.46 | 44.25 |
| Khamis, 6 Ogos 2026 | 49.36 | 44.16 |
| Jumaat, 7 Ogos 2026 | 49.01 | 43.84 |
| Sabtu–Ahad, 8–9 Ogos 2026 | NT / PH | NT / PH |
| Isnin, 10 Ogos 2026 | 49.12 | 43.92 |
Sumber: MPOB, jadual harian Ogos 2026.
Dua perkara yang patut diperhatikan:
- Pergerakan harian kecil. Sepanjang minggu itu, harga Timur hanya bergerak antara 49.01 dan 49.46 — beza 0.45. Pada OER 20%, itu cuma kira-kira RM9 setan.
- Sabah jauh lebih rendah. Kementerian Perladangan dan Komoditi menjelaskan pada 2023 bahawa cukai jualan kerajaan negeri Sabah dan Sarawak ialah sebab utama harga BTS di sana lebih rendah. Jangan guna angka Sabah untuk kebun di Terengganu.
Di mana nak semak harga rasmi?
Harga panduan diterbitkan oleh Bahagian Ekonomi dan Pembangunan Industri MPOB di laman bepi.mpob.gov.my, di bawah bahagian harga panduan BTS dan siaran bulanan. Jadual hariannya berbentuk dokumen bulanan yang dikemas kini sepanjang bulan. Kalau anda menerima tangkap layar "harga sawit hari ini" di WhatsApp, semak dahulu wilayah, tarikh dan unitnya.
Cara Kira Harga Buah Sawit, Langkah Demi Langkah
- Cari harga Timur pada tarikh jualan. Kalau tarikh tiket jatuh pada hari NT atau PH, kami menggunakan harga hari dagangan terakhir sebelumnya.
- Tentukan OER. Tanya pembeli OER berapa yang mereka gunakan. Garis Panduan Amalan Perniagaan Buah Kelapa Sawit (Edisi Kedua) MPOB, yang berkuat kuasa 1 Julai 2023, menghendaki pemegang lesen mempamerkan harga buah kelapa sawit pada 1% OER. Kalau OER tidak diketahui, kira sebagai julat — contohnya 18% hingga 20%.
- Darab. Harga panduan × OER = anggaran harga per tan di pintu kilang.
- Ambil kira kos ke kilang. Jika menjual kepada peniaga atau pusat pengumpulan, harga lebih rendah kerana kos angkut, upah muat dan margin pembeli.
- Kira amaun daripada berat bersih. Berat bersih (tan) × harga per tan = amaun.
Pada harga Timur RM49.40 (4 Ogos 2026), beginilah kesan OER terhadap harga per tan:
| OER | Kiraan | Harga pintu kilang (setan) |
|---|---|---|
| 20% | 49.40 × 20 | RM988.00 |
| 19% | 49.40 × 19 | RM938.60 |
| 18% | 49.40 × 18 | RM889.20 |
| 17% | 49.40 × 17 | RM839.80 |
| 16% | 49.40 × 16 | RM790.40 |
Perhatikan: setiap 1 mata peratus OER bernilai kira-kira RM49 setan — jauh lebih besar daripada turun naik harian. Kualiti buah, yang menentukan OER, ialah tuas terbesar pekebun kecil.
Contoh tiket timbang
| Butiran | Contoh |
|---|---|
| Berat masuk (lori bermuatan) | 4,770 kg |
| Berat keluar (lori kosong) | 3,520 kg |
| Berat kasar | 1,250 kg |
| Potongan | 20 kg |
| Berat bersih | 1,230 kg |
| Harga | RM780 setan |
| Amaun | 1.23 × RM780 = RM959.40 |
OER tersirat: satu nombor untuk menilai pembeli
Bahagikan harga yang anda terima dengan harga panduan MPOB hari itu. Dalam contoh di atas: RM780 ÷ RM49.40 = OER tersirat kira-kira 15.8%. Berbanding kiraan RM988 pada OER 20%, anda dibayar kira-kira 21% lebih rendah.
Itu bukan semestinya penipuan — jurang itu menampung kos angkut, margin pembeli, potongan dan OER sebenar buah anda. Tetapi rekodkan nombor ini setiap kali menjual; kalau ia terus jatuh dari bulan ke bulan sedangkan kualiti buah tidak berubah, itu tanda untuk bertanya.
Kenapa Harga Diterima Lebih Rendah: Gred dan Potongan
Kerja penggredan oleh pemegang lesen MPOB merujuk kepada Manual Penggredan Buah Kelapa Sawit MPOB Edisi Ketiga (2015). Buah yang lazimnya menjejaskan gred termasuk buah mentah atau kurang masak, buah terlebih masak atau busuk, tandan kosong, tangkai panjang, dan kotoran seperti pasir atau pelepah.
Panduan pekebun Utusan Malaysia (Februari 2026) menyenaraikan ciri buah yang diterima kilang: masak sempurna, beberapa biji brondol gugur secara semula jadi, tangkai dipotong pendek, bersih, dan sebaik-baiknya dihantar dalam masa 24 jam selepas dituai. Menurut panduan yang sama, potongan kerana kualiti boleh mencecah 5% hingga 20%.
Bukan semua potongan ialah potongan gred. Pada tiket timbang yang kami simpan sendiri, potongan berat ialah elaun tetap mengikut saiz muatan — kira-kira 10 kg bagi setiap tan atau sebahagiannya — sama sahaja sama ada buahnya masak atau mentah. Ketahui jenis potongan yang pembeli anda gunakan, kerana cara mempertikainya berbeza.
Ada juga sebab struktur: kertas MPOB 2001 mencatatkan bahawa peniaga sukar menggred muatan kecil setiap pekebun, lalu menerima purata OER bulanan daripada kilang — buah yang bagus pun akhirnya dibayar pada kadar purata.
Senarai Semak: Supaya Tidak Terlepas Pandang
- Simpan setiap tiket timbang. Garis panduan MPOB menghendaki pemegang lesen mencetak tiket timbang dengan maklumat yang lengkap.
- Minta baucer bayaran. Syarat lesen MPOB menghendaki baucer yang mengandungi tarikh bayaran, nama penerima, kuantiti, harga dan amaun bagi setiap pembelian.
- Bandingkan dengan harga Timur MPOB pada tarikh tiket, dan kira OER tersirat.
- Tanya OER atau harga 1% OER yang pembeli gunakan, dan lihat harga yang dipamerkan di premis.
- Hadir semasa timbang dan gred jika boleh. Ambil gambar longgokan buah sekiranya gred dipertikai.
- Pastikan pembeli berlesen MPOB — sama ada Peniaga Buah Kelapa Sawit (DF) atau Kilang Buah Kelapa Sawit (MF). Menurut MPOB, kegagalan mematuhi syarat lesen ialah kesalahan yang boleh didenda sehingga RM200,000 atau penjara sehingga tiga tahun, atau kedua-duanya (Peraturan 21, Peraturan-Peraturan Lembaga Minyak Sawit Malaysia (Pelesenan) 2005).
- Jangan terkejut dengan nama pada tiket. Nama pembekal dan nombor lesen MPOB pada tiket timbang selalunya merujuk kepada lori atau pihak yang menghantar buah — bukan semestinya pemilik kebun. Simpan rekod sendiri yang mengaitkan setiap tiket dengan kebun anda.
- Pertimbangkan jualan berkelompok. Dalam jawapan Dewan Rakyat kepada Ahli Parlimen Besut pada 13 Julai 2020, kementerian menggalakkan pekebun kecil menyertai Koperasi Penanam Sawit Mampan (KPSM) supaya BTS dijual secara berkelompok terus ke kilang dengan tawaran harga yang lebih baik.
Soalan Lazim: Harga BTS Sawit
Berapa harga BTS sawit hari ini di Terengganu? Semak lajur Timur dalam jadual Harga Panduan Harian BTS MPOB di laman bepi.mpob.gov.my. Angka itu dalam RM per 1% OER, jadi darabkan dengan OER (contohnya 19% hingga 20%) untuk anggaran harga per tan di pintu kilang.
Apa maksud harga RM per 1% OER? Ia nilai satu tan BTS bagi setiap 1% minyak yang dapat diperah daripadanya. Pada harga RM49.40 dan OER 20%, nilai setan ialah RM49.40 × 20 = RM988 di pintu kilang.
Kenapa harga yang dibayar peniaga lebih rendah daripada kiraan MPOB? Harga MPOB ialah harga di pintu kilang. Peniaga menolak kos angkut dan margin mereka, dan harga akhir juga bergantung pada OER yang digunakan serta potongan gred atau berat. Kira OER tersirat — harga dibayar dibahagi harga panduan — untuk melihat jurangnya.
Berapa OER buah sawit yang biasa? Menurut MPOB, purata OER nasional tahun 2025 ialah 19.74% dan purata Semenanjung 19.62%. Itu purata kilang; OER buah anda sendiri bergantung pada tahap masak, kesegaran dan kebersihan buah yang dihantar.
Kenapa tiada harga MPOB pada hari Sabtu dan Ahad? Dalam jadual MPOB, hari Sabtu lazimnya bertanda NT (tiada urusan) dan hari Ahad serta cuti umum bertanda PH (cuti umum) — kedua-duanya tanpa harga. Bagi jualan pada hari itu, rujuk harga hari dagangan terakhir sebelumnya.
Adakah harga MSM Bursa sama dengan harga BTS? Tidak. Harga MSM ialah RM setan minyak sawit mentah, lazimnya ribuan ringgit. Harga BTS ialah RM setan buah, jauh lebih rendah kerana satu tan buah hanya menghasilkan sekitar satu perlima tan minyak.
Sawit, Data dan Tanah Kampung
Keluarga di sebalik Jabi Ops mengusahakan kebun sawit di Besut, dan setiap tiket timbang direkodkan berbanding harga panduan MPOB wilayah Timur pada hari yang sama — supaya OER tersirat setiap muatan boleh dilihat, bukan diteka. Inilah sebahagian daripada tiang Land (Tanah) dalam visi Jabi Ops: menjadikan tanah kampung, sama ada kebun sawit, dusun atau tanah terbiar, sesuatu yang diurus dengan data dan bukan sekadar ingatan. Baca lebih lanjut tentang Jabi Ops.
Bagi yang sedang menilai tanah di kawasan ini, baca juga harga tanah di Besut dan cabaran tanah bris di pesisir Terengganu.
Semua harga dan kiraan dalam artikel ini ialah contoh ilustrasi berdasarkan jadual MPOB Ogos 2026 dan rekod kami sendiri — bukan harga semasa, dan bukan nasihat dagangan atau pelaburan. Sentiasa semak jadual MPOB terkini dan tiket timbang anda sendiri. Sumber utama: MPOB, Oil Palm Industry Economic Journal (2001), jawapan lisan Dewan Rakyat (13 Julai 2020) dan Utusan Malaysia (Februari 2026).